Nie spodziewamy się paraliżu rekrutacji ani masowych przerw w zatrudnieniu obywateli Ukrainy. Zamiast gwałtownego cięcia przepisów, rynek pracy wchodzi w okres przejściowy, w którym dotychczasowe rozwiązania będą stopniowo wygaszane. Koniec specustawy ukraińskiej to początek kilkuletniego procesu porządkowania zasad zatrudniania cudzoziemców w Polsce.

Przyjęta przez Sejm ustawa wygaszająca rozwiązania nadzwyczajne została uchwalona w znacznie łagodniejszym kształcie, niż pierwotnie zapowiadano. Pracodawcy zyskują około trzech lat na dostosowanie się do nowych realiów, co przy odpowiednim planowaniu pozwala uniknąć nagłych i kosztownych zmian operacyjnych.

Powiadomienia zostają, ale tylko czasowo

Zgodnie z przyjętą wersją ustawy:

  • możliwość zatrudniania obywateli Ukrainy na podstawie powiadomień zostaje utrzymana dla osób legalnie przebywających w Polsce,
  • uproszczona ścieżka ma obowiązywać przez trzy lata od wejścia ustawy w życie, co oznacza jej wygaśnięcie najprawdopodobniej 5 marca 2029 roku.

W praktyce marzec 2026 roku nie zamyka rynku pracy, ale uruchamia okres przejściowy. Firmy mogą nadal korzystać z dotychczasowych mechanizmów, jednocześnie przygotowując się na ich zakończenie.

Jedno realne zaostrzenie przepisów: jednoosobowe działalności gospodarcze

Wśród zapowiadanych zmian legislacyjnych pozostała jedna, która rzeczywiście wpływa na modele współpracy. Po 4 marca 2026 roku:

  • nowe jednoosobowe działalności gospodarcze będą mogły zakładać wyłącznie osoby posiadające status UKR,
  • obywatele Ukrainy prowadzący już JDG zachowają możliwość kontynuowania działalności, pod warunkiem legalnego pobytu w Polsce.

To szczególnie istotne dla firm korzystających z modeli B2B i samozatrudnienia, które w ostatnich latach były powszechnie stosowane w niektórych branżach.

Karta CUKR. Założenia dobre, praktyka jeszcze niedostępna

Karta CUKR została zaprojektowana jako alternatywa dla klasycznych procedur legalizacji pracy. W założeniu:

  • zapewnia pełny dostęp do rynku pracy,
  • eliminuje konieczność powiadomień i zezwoleń,
  • ma funkcjonować w pełni cyfrowo, bez papierowych decyzji administracyjnych.

Na dziś należy jednak jasno zaznaczyć, że karta CUKR nie działa jeszcze operacyjnie. Systemy umożliwiające składanie wniosków nie są gotowe, dlatego obecnie nie stanowi ona realnego narzędzia ani dla pracodawców, ani dla kandydatów.

Klucz do stabilności: przejście z ochrony czasowej na pobyt czasowy

Choć uproszczone procedury zatrudnienia zostają wydłużone, pracodawcy powinni zachęcać kluczowych pracowników do składania wniosków o zezwolenia na pobyt czasowy (karty pobytu). Uzyskanie decyzji pobytowej przed 2029 rokiem to najskuteczniejszy sposób na uniezależnienie się od zmian w specustawie i zapewnienie firmie stabilności kadrowej bez względu na zawirowania polityczne. Samodzielne uregulowanie statusu pobytowego przez pracownika eliminuje ryzyko związane z ewentualnym wygaszeniem ochrony masowej.

Co oznacza okres 2026–2029 dla pracodawców?

Największym ryzykiem nie jest nagła utrata możliwości zatrudniania obywateli Ukrainy. Znacznie większym zagrożeniem jest:

  • odkładanie decyzji strategicznych na ostatni moment,
  • brak planu funkcjonowania po 2029 roku,
  • oparcie polityki kadrowej wyłącznie na jednym kierunku rekrutacji.

Najbliższe trzy lata to czas na uporządkowanie procesów legalizacyjnych oraz dywersyfikację źródeł pracowników. Firmy, które wykorzystają ten okres świadomie, zyskają przewagę w zakresie stabilności operacyjnej i kosztowej.

„Zmiany związane z wygaszaniem specustawy ukraińskiej nie oznaczają gwałtownego zwrotu na rynku pracy. Z perspektywy pracodawców to raczej proces, który daje czas na spokojne uporządkowanie modeli zatrudnienia.

Okres 2026–2029 warto potraktować jako przestrzeń na analizę, planowanie i stopniowe dostosowanie procesów legalizacyjnych. Firmy, które już teraz przyglądają się swojej strukturze zatrudnienia i dywersyfikują źródła pozyskiwania pracowników, zyskują większą stabilność operacyjną i przewidywalność kosztów. To nie jest moment na nerwowe decyzje, ale na świadome przygotowanie organizacji na kolejne lata.” ~ Kamil Wiatr, Dyrektor Zarządzający w ATERIMA WORK

Ryzyko legislacyjne, którego nie można ignorować

W planowaniu strategii HR należy uwzględnić również czynnik polityczny. Zapowiedzi prezydenta Karola Nawrockiego dotyczące braku podpisu pod ustawami przedłużającymi legalny pobyt obywateli Ukrainy zwiększają poziom niepewności regulacyjnej. Ewentualne weto oznaczałoby konieczność szybkiego dostosowania procesów do nowych warunków.

Dlatego odpowiedzialna strategia zatrudnienia cudzoziemców powinna dziś uwzględniać więcej niż jeden scenariusz działania.

Co to oznacza dla firm? 

Kończy się okres trwałych uproszczeń w zatrudnianiu obywateli Ukrainy. Zarządzanie kadrą cudzoziemską będzie coraz częściej wymagało planowania, stabilnych procedur i długofalowej strategii kadrowej. Przewagę konkurencyjną zyskają organizacje, które:

  • wykorzystają okres przejściowy 2026–2029,
  • przygotują się na wygaszenie powiadomień,
  • zbudują bezpieczne i zdywersyfikowane modele zatrudnienia.

ATERIMA WORK wspiera pracodawców w analizie ryzyk prawnych, audytach legalności zatrudnienia oraz w przygotowaniu strategii HR dostosowanych do nadchodzących zmian. Możemy pomóc także Twojej firmie. Napisz do nas!